Vriend of familielid als BABS voor één dag: Hoe regel je dat?

S
Sophie van de Velde
Trouwplanner & Bruiloftspecialist
Ceremonie, Wetgeving & Officieel Trouwen · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je voor: je beste vriend of je zus staat opeens naast je in een prachtig trouwpak of een droomjurk, en jij bent de persoon die de mooiste dag van hun leven officieel maakt. Het is een onvergetelijk idee, en steeds meer stellen kiezen ervoor.

Ze willen geen vreemde ambtenaar, maar iemand die ze écht kennen. Iemand die hun verhaal vertelt met een glimlach en een knipoog.

Dat klinkt als een droom, en dat is het ook, maar het regelen ervan is wel even iets anders dan een speech geven op het feest. Er komt een speciale procedure bij kijken die je goed moet volgen. Gelukkig is het in Nederland prima te regelen.

Je wordt dan een zogenaamde Buitengewoon Ambtenaar van de Burgerlijke Stand, oftewel een BABS voor één dag. Het is een formaliteit, maar de liefde die je erin stopt, maakt het bijzonder. In dit stappenplan leg ik je exact uit hoe je van die bijzondere vraag een perfect geregelde ceremonie maakt. We duiken meteen in de praktijk, zonder ingewikkelde termen. Laten we beginnen bij het begin: wat heb je allemaal nodig?

Wat je nodig hebt voor je BABS-avontuur

Voordat je enthousiast aan de slag gaat, is het goed om te weten dat dit meer is dan alleen 'ja' zeggen. De gemeente is verantwoordelijk en die wil zeker weten dat alles volgens het boekje gaat. Je kunt dit namelijk niet zomaar even regelen.

Er zijn een paar harde eisen waar zowel jij als het bruidspaar aan moeten voldoen.

Dit is de checklist met spullen en voorwaarden die je nodig hebt om überhaupt te kunnen beginnen.

Stap 1: De grote vraag en het gesprek met de gemeente

Het begint allemaal met het moment dat je wordt gevraagd. Zeg ja, maar benadruk meteen dat het een officieel proces is.

De eerste stap die het bruidspaar moet zetten, is naar de gemeente gaan waar ze willen trouwen. Ze moeten hun huwelijk aangeven en op datzelfde moment melden dat ze jóú, hun vriend of familielid, als BABS willen. De gemeente geeft hen dan een speciaal formulier voor de ontheffing. Dit is het startsein.

De ambtenaar van de burgerlijke stand is hier je beste vriend. Vraag het bruidspaar om meteen een contactpersoon bij de gemeente te vinden.

Soms is er een ceremoniemeester van de gemeente die je kan helpen.

Zij weten precies welke formulieren nodig zijn. De gemeente stuurt het ontheffingsformulier op naar het bruidspaar, en die geven het aan jou. Jij vult het in, stuurt het terug, en dan begint de wachttijd.

De minister moet namelijk persoonlijk tekenen voor jouw BABS-rol. Veelgemaakte fout: Denken dat je kunt trouwen zonder dat de minister heeft getekend. Dat kan niet.

De ceremonie mag pas doorgaan als het bruidspaar het officiële, door de minister ondertekende ontheffingsbewijs in handen heeft. Dit document moet op de trouwdag fysiek aanwezig zijn. Zonder dit papier ben je geen BABS, maar een gast die een toespraak houdt.

Stap 2: De ceremonie voorbereiden: van script tot jurk

Oké, het papierwerk is onderweg. Nu komt het leuke gedeelte: de voorbereiding van de ceremonie zelf.

Jij bent de spreekstalmeester, de regisseur van de liefde. Begin op tijd met het schrijven van je toespraak. Verzamel leuke anekdotes, grappige momenten en liefdevolle verhalen over het bruidspaar.

Vraag ook aan vrienden en familie om een mooie herinnering op te sturen.

Zo bouw je een verhaal dat voor iedereen herkenbaar en ontroerend is. Een goede toespraak duurt ongeveer 5 tot 7 minuten. Houd het kort, krachtig en persoonlijk.

Oefen het verhaal een paar keer hardop. Dat voelt misschien gek, maar het helpt enorm om je zenuwen te bedwingen en de timing goed te krijgen.

Vraag aan het bruidspaar of ze specifieke dingen willen benoemen, of juist niet.

Misschien willen ze bepaalde grappen liever overslaan. Communiceer hierover. Naast de inhoud is je uitstraling ook belangrijk. Jij bent die dag een ambtenaar. Dat betekent dat je er netjes en feestelijk uit moet zien.

Overleg met het bruidspaar over de dresscode. Past een donker pak of een feestelijke jurk beter bij hun thema?

Zorg dat je kleding comfortabel zit, want je staat de hele ceremonie. Vergeet ook niet je eigen legitimatiebewijs. Dat moet je die dag ook bij je hebben.

Veelgemaakte fout: Een te persoonlijke of te lange toespraak. Het is jullie dag, niet de jouwe.

Blijf focussen op het bruidspaar. Een toespraak van 15 minuten is te lang voor de meeste gasten. Houd het bondig en krachtig. Oefen je verhaal daarom met een timer.

Stap 3: De grote dag: je bent officieel!

De dag is aangebroken. Jij bent de BABS voor één dag.

Zorg dat je ruim op tijd bent, minimaal 30 tot 45 minuten voor de ceremonie begint. Je meldt je bij de trouwlocatie of het gemeentehuis bij de receptioniste. Je krijgt dan vaak een speciale kamer of plek om je voor te bereiden.

Zoek de ambtenaar van de burgerlijke stand op die die dag aanwezig is.

Hij of zij is je contactpersoon en begeleidt je door het officiële gedeelte. De ambtenaar legt je nog een laatste keer uit wat er precies gaat gebeuren. Jij bent degenen die de wettelijke vragen stelt. De ambtenaar controleert of alles goed gaat.

Voordat je begint, controleert de ambtenaar nog een laatste keer de identiteitsbewijzen van de getuigen en van jou. Zorg dat iedereen bij de hand is.

Dan begint de ceremonie. Je loopt vaak als eerste de ruimte in, gevolgd door het bruidspaar. Net als bij trouwen bij de gemeente Nijmegen, spreek jij het bruidspaar toe, stel je de wettelijke vragen ("Wil jij ... tot je echtgenoot/echtgenote hebben?") en laat je ze de ringen wisselen.

Tekenen jullie in het trouwboekje. De ambtenaar tekent vaak als eerste, daarna jij als BABS, en dan het bruidspaar en de getuigen.

Het is een bijzonder moment. De ambtenaar kan je helpen met de volgorde. Na het tekenen mag je vaak nog een laatste woord doen en het bruidspaar uitroepen tot man en vrouw (of partners).

Veelgemaakte fout: De juridische volgorde vergeten. De ambtenaar is de baas.

Luister goed naar zijn of haar aanwijzingen. Zorg dat je vooraf duidelijk hebt afgesproken wie wat zegt. Jij doet de persoonlijke praatjes, de ambtenaar stuurt het wettelijke gedeelte aan. Blijf daarbij.

Stap 4: Na de ceremonie en de verificatie-checklist

Na de ondertekening is het feest! Jij bent geslaagd als BABS.

De ceremonie is voorbij en je rol zit er officieel op. Terwijl het bruidspaar naar buiten loopt voor het confetti gooien bij het stadhuis, zorgt de ambtenaar van de burgerlijke stand voor de verdere afhandeling bij de gemeente.

Jij kunt nu genieten van de rest van de dag. Vaak mag je ook aanschuiven bij de borrel of het diner, waar je ziet hoe de kleinste gasten kinderen betrekken bij de huwelijksceremonie tot een succes maken. Het is een goed idee om een kleine attentie te geven aan het bruidspaar, zoals een foto van het trouwboekje. De ontheffing die je hebt gekregen is voor één dag en één huwelijk.

Je bent dus geen vaste BABS. De volgende keer dat je getuige bent, moet het hele proces opnieuw beginnen.

Het is dus echt maatwerk per bruiloft. Houd dit in je achterhoofd voor de toekomst. Het is een bijzondere ervaring die je misschien ooit nog een keer wilt meemaken.

Check voordat je begint nog even deze lijst. Als je alles hier kunt afvinken, ben je helemaal klaar voor de grote dag:

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Ceremonie, Wetgeving & Officieel Trouwen
Ga naar overzicht →
S
Over Sophie van de Velde

Sophie van de Velde is trouwplanner met meer dan 10 jaar ervaring in het organiseren van droombruiloften door heel Nederland. Van intieme burgerlijke huwelijken tot grote feesten op kastelen — ze schrijft over locaties, budgetten, trouwjurken en alles wat bij de mooiste dag van je leven komt kijken.